Osobie samotnej, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiona, przysługuje pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych.
Usługi opiekuńcze lub specjalistyczne usługi opiekuńcze mogą być przyznane również osobie, która wymaga pomocy innych osób, a rodzina, a także wspólnie niezamieszkujący małżonek, wstępni, zstępni nie mogą takiej pomocy zapewnić.
1. Zwykłe usługi opiekuńcze (UO)
Przeznaczone dla osób, które ze względu na wiek, chorobę lub niepełnosprawność potrzebują wsparcia w codziennym funkcjonowaniu, ale nie wymagają specjalistycznych zabiegów.
- Zakres pomocy:
- Zaspokajanie podstawowych potrzeb życiowych (zakupy, przygotowywanie lub dostarczanie posiłków, pranie, utrzymanie czystości w mieszkaniu).
- Opieka higieniczna i pielęgnacja zalecona przez lekarza (pomoc w ubieraniu się, wstawaniu, myciu, toalecie).
- Zapewnienie kontaktu z otoczeniem i pomoc w załatwianiu spraw urzędowych.
- Kto świadczy: Opiekunka środowiskowa lub inna wykwalifikowana osoba (bez wymagań specjalistycznego wykształcenia medycznego/terapeutycznego).
2. Specjalistyczne usługi opiekuńcze (SUO)
Dedykowane osobom, które ze względu na rodzaj schorzenia lub niepełnosprawności (w tym zaburzenia psychiczne) wymagają fachowej pomocy dostosowanej do specyficznych potrzeb.
- Zakres pomocy:
- Nauka wykonywania czynności codziennych i trening samoobsługi.
- Trening umiejętności społecznych i wsparcie psychologiczne.
- Rehabilitacja fizyczna i usprawnianie zaburzonych funkcji organizmu (zgodnie z zaleceniami lekarza).
- Specjalistyczne terapie (np. logopedyczna).
- Pomoc w kontaktach z placówkami medycznymi i motywowanie do leczenia.
- Kto świadczy: Osoby ze specjalistycznym przygotowaniem zawodowym, m.in. psychologa, pedagoga, logopedy, fizjoterapeuty, pielęgniarki czy terapeuty zajęciowego.
3. Usługi sąsiedzkie (US)
Nowa, lokalna forma zwykłych usług opiekuńczych organizowana przez gminę, świadczona przez osobę wskazaną i zaakceptowaną (często sąsiada), mieszkającą w pobliżu.
- Zakres pomocy:
- Pomoc w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych.
- Podstawowa opieka higieniczno-pielęgnacyjna niedająca się zaliczyć do procedur medycznych.
- Wymiar godzinowy: zazwyczaj do 20 godzin miesięcznie dla jednego podopiecznego.
- Kto świadczy: Sąsiad lub osoba z bliskiego otoczenia, spełniająca wymogi formalne gminy (np. pełnoletniość, brak pokrewieństwa w bliskim stopniu lub odpowiednie przeszkolenie z pierwszej pomocy).
Ogólny schemat ubiegania się o pomoc
- Złożenie wniosku: Wniosek należy złożyć Centrum Usług Społecznych (CUS) właściwym dla miejsca zamieszkania.
- Wywiad środowiskowy: Pracownik socjalny przeprowadza wywiad w domu wnioskodawcy, aby ocenić jego sytuację życiową, zdrowie oraz realne potrzeby.
Decyzja administracyjna: Gmina wydaje decyzję określającą wymiar godzinowy usług, zakres wsparcia oraz wysokość odpłatności. Odpłatność zależy od kryterium dochodowego osoby samotnej lub rodziny.
Centrum Usług Społecznych w Będzinie przyznając usługi opiekuńcze, ustala ich zakres, okres i miejsce świadczenia.
W szczególnie uzasadnionych przypadkach, w szczególności gdy doszło do nagłego pogorszenia stanu zdrowia lub gdy objęcie osób usługami opiekuńczymi lub specjalistycznymi usługami opiekuńczymi wynika z konieczności zapewnienia takim osobom odpowiedniej opieki, usługi te mogą być przyznane w trybie pilnym.
Rada gminy określa, w drodze uchwały, szczegółowe warunki przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi, oraz szczegółowe warunki częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat, jak również tryb ich pobierania.
Aktualny (na dzień 01 sierpnia 2026) koszt jednej godziny usług wynosi 40,00zł.